Elk najaar verschijnen er artikelen die vooruitblikken op de ontwikkelingen die ons op het gebied van digitalisering het komende jaar te wachten staan. Bernard Marr blikt in 10 Generative AI Trends In 2026 That Will Transform Work And Life vooruit op GeneratieveAI-ontwikkelingen van 2026. ‘GenAI’ is volgens hem dan een vast onderdeel geworden van werkprocessen, onderwijs en dagelijks leven.
Bernard Marr schetst tien ontwikkelingen die Generatieve AI verder vormgeven. Ik voeg mijn opmerkingen per ontwikkeling toe.
- De doorbraak van generatieve video. Producties als de Argentijnse serie El Eternauta tonen volgens Marr hoe ‘AI’ animatie en visuele effecten versnelt en goedkoper maakt. In 2026 zal deze toepassing volgens hem mainstream worden binnen film en televisie. In dit kader vind ik de komende kerstcampagne van Coca Cola ook illustratief. Je ziet de kracht van generatieve video inderdaad toenemen.
- Het belang van authenticiteit neemt toe. Bij de overvloed aan AI-gegenereerde content zullen mensen juist waarde hechten aan echtheid en menselijke ervaring. Makers die persoonlijkheid en geloofwaardigheid weten over te brengen, onderscheiden zich van ‘AI-slop’. Wellicht kun je dit vergelijken met de opleving van de elpee in tijden van muziek die vooral gestreamd wordt.
- De auteursrechtenkwestie wordt volgens Marr meer op scherp gespeeld. Creatieve professionals eisen duidelijkheid over het gebruik van hun werk voor het trainen van AI-modellen. Juridische geschillen en nieuwe regelgeving liggen volgens hem in het verschiet om een evenwicht te vinden tussen innovatie en intellectuele eigendomsrechten. Het afgelopen jaar heb ik in mijn reeks ‘Waar ik me de afgelopen week over verwonderd heb, als het gaat om generatieve AI’ verschillende keren aandacht besteed aan schikkingen die AI-bedrijven hebben getroffen met onder andere uitgevers. Ik denk dan ook eerder dat de auteursrechtenkwestie in toenemende mate wordt geschikt, in elk geval door de grote AI-bedrijven.
- De opkomst van ‘agentische chatbots’: systemen die zelfstandig doelen nastreven in plaats van enkel te reageren op opdrachten. ChatGPT introduceerde al een ‘Agent Modus’, en concurrenten als Gemini en Claude werken aan vergelijkbare functies. Deze ontwikkeling markeert volgens Marr de overgang van chatbot naar digitale assistent die autonoom kan handelen. Deze ontwikkeling is al een tijd aan de gang. Op dit moment hebben de agents m.i. nog belangrijke beperkingen. Je kunt de agent modus van ChatGPT bijvoorbeeld alleen toegang tot mail geven, als je dat zou willen, als je gebruik maakt van Gmail. Ik durf daarom niet te stellen dat ‘agentische chatbots’ al in 2026 een vast onderdeel worden van werkprocessen, onderwijs en dagelijks leven.
- De aandacht voor privacy-gerichte AI neemt toe. Bedrijven zoeken oplossingen waarbij gegevens lokaal of op het eigen apparaat worden verwerkt, in plaats van in de cloud. Apple positioneert zich hierin volgens Marr als voorbeeld, andere producenten volgen vermoedelijk. Dit zou een mooie ontwikkeling zijn. De opkomst van ‘agents’ staat overigens deels haaks op deze ontwikkeling. Apple loopt overigens fors achter op het gebied van GenAI. Dus of zij het goede voorbeeld zijn….
- Generatieve AI leidt tot nieuwe mogelijkheden voor de game-industrie. Games krijgen dynamische verhaallijnen en personages die spontaan reageren op spelers. Dat maakt spelervaringen rijker en goedkoper om te produceren. Eerlijk gezegd denk ik dat de game-industrie maar één van de sectoren zal zijn, waar GenAI vast onderdeel van zal worden. Het is wel een sector -naast Defensie en de seksbranche- die vooroploopt als het gaat om de adoptie van digitale technologie. Overigens merkt Marco Derksen naar van ‘The State of AI 2025’ van McKinsey & Company op “dat de meeste organisaties nog niet veel verder zijn dan het plakken van digitale pleisters”. Toepassingen van ‘agentic AI’ zijn smal en slechts 6 procent van de organisaties realiseert substantiële waarde met AI. Er is dus nog een lange weg te gaan voor organisaties. Voor onderwijs en L&D geldt volgens mij hetzelfde.
- Het gebruik van synthetische data. Door kunstmatige datasets te creëren kunnen organisaties simulaties draaien, systemen trainen of analyses uitvoeren zonder echte persoonsgegevens te gebruiken. Dit bevordert innovatie in bijvoorbeeld gezondheidszorg en financiële sectoren.
- AI verandert de manier waarop we informatie zoeken. Generatieve zoekmachines als Google’s Search Generative Experience en Perplexity AI combineren zoekresultaten met door AI gegenereerde samenvattingen. Dat dwingt bedrijven om hun verdienmodellen en advertentie-strategieën te herzien. Verder stelt dit m.i. hoge eisen aan digitale geletterdheid van gebruikers. Jessica Mossel wijst bovendien op de grote risico’s als het gaat om beveiliging.
- Generatieve AI wordt in toenemende mate ingezet voor wetenschappelijk onderzoek. Generatieve modellen ondersteunen onderzoekers bij ontdekkingen op het gebied van medicijnen, energie en klimaat. Marr verwacht dat dit in 2026 zal versnellen en een bijdrage levert aan mondiale vraagstukken zoals voedsel- en waterzekerheid. Deze ontwikkeling is ook al lange tijd aan de gang. Je leest regelmatig over doorbraken, maar ook dat we nog een lange weg te gaan hebben op dit terrein.
- Er ontstaat een nieuwe arbeidsmarkt als gevolg van deze ontwikkeling. Naast banen die verdwijnen, groeit volgens hem de behoefte aan functies als prompt-engineer, model-trainer, output-auditor en AI-ethicus. Mensen die AI-systemen weten te integreren in teams krijgen een sleutelrol in organisaties, meent Marr. Je ziet inderdaad arbeidsmarktveranderingen. Zo blijken vooral ook junior functies te verdwijnen. Of de promp-engineering een nieuwe functie wordt, is m.i. de vraag. Ik denk eerder dat de ‘context engineer‘ een nieuwe functie wordt, gezien de complexiteit van het werk.
De technologische ontwikkeling van generatieve AI gaat inderdaad hard, ook al vordert de ontwikkeling van ‘agentic AI’ m.i. relatief traag. De adoptie van deze technologieën voltrekt zich in een beduidend trager tempo. Dat geldt overigens voor veel digitale technologieën. Of Marr’s voorspellingen in 2026 waarheid worden, moeten we vooral afwachten. Het zijn wel over het algemeen herkenbare richtingen die hij schetst. Tegelijkertijd zijn we in het verleden ook geconfronteerd met AI-ontwikkelingen die we niet hadden voorzien.
Mijn bronnen over (generatieve) artificiële intelligentie
Deze pagina bevat al mijn bijdragen over (generatieve) artificiële intelligentie, zoals ChatGPT.
Geef een reactie