Waar ik me de afgelopen week over verwonderd heb, als het gaat om generatieve AI (deel 25)

En weer is een week voorbij waarin ik me over diverse berichten met betrekking tot de AI-ontwikkelingen heb verwonderd. In deze week heeft OpenAI’s Sora2 veel onrust veroorzaakt. Tegelijkertijd heeft Anthropic een bekende financiële dienstverlener als klant weten binnen te hengelen. Verder waren er ontwikkelingen op het gebied van AI-agents. En meer, veel meer….

AI bedrijven sluiten deals met Amerikaanse universiteitenOpenAI past videogenerator Sora aan na gebruikersfeedback

Ik heb de nieuwe versie van OpenAI’s videogenerator Sora nog niet kunnen testen. Ik beschik niet over een ‘uitnodigingscode’, en de app is nog niet beschikbaar in onze regio. Deze nieuwe versie heeft weer tot veel onrust geleid, bijvoorbeeld omdat video’s zijn gemaakt van overleden mensen zoals Robin Williams. Sam Altman heeft daarom twee aanpassingen aangekondigd voor Sora. Rechthebbenden krijgen meer controle over hoe hun personages gebruikt kunnen worden in AI-gegenereerde video’s. Sommige rechthebbenden zien mogelijkheden in deze vorm van ‘interactieve fan fictie’ en willen zelf bepalen onder welke voorwaarden hun personages ingezet mogen worden. Altman merkt daarbij de populariteit van Japanse content op. Daarnaast moet Sora geld gaan opleveren omdat gebruikers meer video’s maken dan verwacht, vaak voor kleine doelgroepen. OpenAI overweegt een deel van de inkomsten te delen met rechthebbenden. Altman kondigt een hoog tempo van veranderingen aan en vergelijkt de situatie met de beginfase van ChatGPT. Het bedrijf test verschillende modellen eerst in Sora en past deze daarna toe op andere producten. Je zou verwachten dat een big tech-bedrijf als OpenAI dergelijke scenario’s voorzien en voorkomen zou hebben. Maar wellicht is deze ‘ruis’ wel onderdeel van hun marketing. Dat zou vanuit ethisch perspectief diep triest zijn.

HeyGen integreert Sora2 voor videogeneratie

OpenAI heeft HeyGen geselecteerd als een van de eerste platforms om Sora2 te integreren. Dat mailt HeyGen deze week aan hun relaties. De AI-videogenerator is nu beschikbaar binnen drie functies van HeyGen: standaard videogeneratie, het maken van advertenties in UGC-stijl en de Video Agent-functie. Met Sora2 kunnen gebruikers binnen HeyGen direct B-roll, scènes en visueel materiaal genereren op basis van tekstbeschrijvingen, zonder tussen verschillende applicaties te hoeven schakelen. Een nieuwe functie maakt het mogelijk om advertenties te creëren door een productafbeelding te uploaden. Het systeem genereert dan automatisch een script, maakt B-roll met Sora2 en combineert dit met een sprekende avatar. HeyGen richt zich met deze uitbreiding op verschillende gebruikersgroepen, waaronder marketeers die advertenties op grote schaal willen produceren en teams die videobewerking willen versnellen. Sora2 is direct toegankelijk voor bestaande HeyGen-gebruikers.

Google Gemini Enterprise als centraal AI-platform voor bedrijven

Google Cloud heeft Gemini Enterprise aangekondigd. Dit platform maakt AI-functionaliteit voor medewerkers binnen organisaties via een chatinterface. Het systeem bestaat uit zes onderdelen: Gemini-modellen voor intelligentie, een no-code werkbank waarmee teams zonder programmeerkennis AI-agenten kunnen maken, voorgebouwde agents voor taken als onderzoek en data-analyse, connecties met bedrijfsdata uit Google Workspace en Microsoft 365, een centraal beheersysteem, en toegang tot een ecosysteem van meer dan 100.000 partners. Het platform werkt in zowel Google Workspace als Microsoft 365-omgevingen. Bedrijven als Banco BV en Harvey gebruiken het al om processen te automatiseren. Google biedt ook trainingen aan via het nieuwe platform Google Skills, met als doel één miljoen ontwikkelaars op te leiden. Het bedrijf claimt dat 65 procent van de klanten inmiddels AI-producten gebruikt.

AI-bedrijven sluiten massaal deals met Amerikaanse universiteiten

Het artikel What’s your college’s AI policy? Find out here laat zien dat AI-bedrijven steeds meer doordringen in het Amerikaanse hoger onderwijs via officiële partnerschappen. OpenAI werkt samen met onder meer Harvard Business School, UCLA en het volledige California State University-systeem, dat met 140.000 gebruikers de grootste ChatGPT-implementatie tot nu toe vormt. Google biedt zijn Gemini-chatbot gratis aan studenten op meer dan duizend Amerikaanse instellingen en sloot een deal met California Community Colleges, waarmee twee miljoen studenten en docenten toegang krijgen tot AI-training en tools. Anthropic kiest voor een langzamer tempo met partnerschappen bij onder andere Northeastern University en de London School of Economics. Microsoft maakt CoPilot gratis beschikbaar voor studenten. In ons land discussiëren we over de toenemende invloed van ‘big tech’ op het onderwijs. In de VS lijkt nauwelijks sprake van een dergelijke discussie. Deze partnerschappen, die vaak hoge initiële kosten met zich meebrengen, zijn iets anders dan het AI-beleid van universiteiten zelf. Het artikel biedt ook hier zicht op. Daaruit blijkt dat beleidsregels sterk verschillen per instelling, vakgroep en zelfs per docent. Dat zorgt voor onduidelijkheid over wanneer AI-gebruik wel of niet is toegestaan.

470.000 Deloitte-medewerkers krijgen de beschikking over Claude 

Anthropic en Deloitte hebben een uitgebreide samenwerking aangekondigd waarbij de AI-assistent Claude beschikbaar komt voor meer dan 470.000 Deloitte-medewerkers wereldwijd. Dit is de grootste organisatiebrede implementatie van Anthropic tot nu toe. Deloitte richt een Claude Center of Excellence op met gespecialiseerde professionals die implementatiekaders ontwikkelen en technische ondersteuning bieden. Daarnaast wordt een certificeringsprogramma opgezet om 15.000 professionals te trainen in het gebruik van Claude. De samenwerking richt zich op het ontwikkelen van branchespecifieke AI-oplossingen voor gereguleerde sectoren zoals financiële dienstverlening, gezondheidszorg en publieke diensten. Deze oplossingen combineren Claude’s veiligheidsgerichte ontwerp met Deloitte’s Trustworthy AI-framework om transparantie in besluitvorming te vergroten. Volgens beide partijen sluit hun gezamenlijke focus op veiligheid en betrouwbaarheid goed aan bij de eisen die bedrijven stellen aan organisatiebrede AI-toepassingen.

Wie bepaalt straks wat onze gezamenlijke werkelijkheid is?

Als we het hebben over AI en werk, lijken gesprekken volgens Yuval Noah Harari vaak op het klassieke automatiseringsverhaal: machines die administratief werk vervangen en inefficiëntie verminderen. Volgens hem vervangt AI echter niet alleen taken. Het verschuift ook waar de macht ligt. Het bepaalt wat we zien, wat we geloven – en in oorlog zelfs wie leeft of sterft. In plaats van alleen te vragen “Welke banen worden geautomatiseerd?” moeten we volgens Harari vragen:
Wie bepaalt straks wat onze gezamenlijke werkelijkheid is?
Wie neemt de beslissingen in toekomstige conflicten?
En willen we dat die beslissers machines zijn?

Publiek ziet AI steeds vaker als onderdeel van het nieuws

Uit het Generative AI and News Report 2025 van het Reuters Institute blijkt dat het gebruik van AI sterk is toegenomen: 61% van de ondervraagden in zes landen heeft inmiddels een AI-toepassing gebruikt, tegenover 40% vorig jaar. ChatGPT is verreweg het bekendste en meest gebruikte systeem. Toch blijft het vertrouwen beperkt: slechts 12% voelt zich prettig bij volledig AI-gegenereerd nieuws, terwijl 62% liever de voorkeur geeft aan verslaggeving door mensen. De meeste mensen vinden het acceptabel dat AI wordt ingezet voor taken achter de schermen, zoals vertalingen of grammaticacontrole, maar minder voor zichtbare functies als virtuele nieuwslezers. Wat mij betreft een voorbeeld van de ‘uncanny theorie‘. Opvallend is dat 60% van de nieuwsconsumenten nooit AI-functies op nieuwssites opmerkt, ondanks de snelle groei van het gebruik. Transparantie over hoe redacties AI inzetten, blijft volgens het onderzoek een belangrijk aandachtspunt.

ChatGPT krijgt apps met conversatie-interface

OpenAI had begin deze week een conferentie voor ontwikkelaars. Met veel (opvallend) nieuws, dus.  Ik zal me beperken tot dot bericht: het bedrijf introduceerde een nieuwe generatie apps binnen ChatGPT. Deze apps zijn te gebruiken via een conversatie-interface en verschijnen wanneer ChatGPT ze relevant vindt, of wanneer gebruikers ze bij naam aanroepen. Ontwikkelaars kunnen vanaf nu aan de slag met de nieuwe Apps SDK, die beschikbaar is als voorlopige versie (preview). De Software Development Kit is gebouwd op het Model Context Protocol en stelt ontwikkelaars in staat zowel de logica als de interface van hun apps te ontwerpen. Eerste partners zijn onder meer Booking.com, Canva, Spotify en Zillow. Hun apps zijn direct beschikbaar voor ingelogde ChatGPT-gebruikers buiten de EU. Gebruikers kunnen bijvoorbeeld vragen “Spotify, maak een afspeellijst voor mijn feest” en krijgen dan een interactieve interface binnen het chatvenster. Later dit jaar opent OpenAI inzendingen voor publicatie en deelt het details over de financiële kant voor ontwikkelaars.

Google maakt Gemini 2.5 Computer Use beschikbaar voor ontwikkelaars

Google DeepMind heeft het Gemini 2.5 Computer Use-model vrijgegeven. Dit is een gespecialiseerd AI-model dat kan omgaan met grafische gebruikersinterfaces. Het model kan webpagina’s en applicaties bedienen door te klikken, typen en scrollen, vergelijkbaar met menselijke interactie. Dit model is dus in feite een soort AI-agent. Ontwikkelaars kunnen het model via de Gemini API gebruiken in Google AI Studio en Vertex AI. Het systeem werkt door screenshots van de interface te analyseren en vervolgens acties uit te voeren zoals het invullen van formulieren of het bedienen van interactieve elementen. Google heeft het model voorzien van veiligheidsmaatregelen tegen misbruik, onverwacht gedrag en aanvallen via webomgevingen. Het model presteert volgens benchmarks beter dan alternatieven bij het besturen van browsers en mobiele interfaces, met lagere latentie. Bedrijven als Poke.com en Autotab testen het model al voor werkprocessen en persoonlijke assistenten. Google zet het intern in voor UI-testing en producten zoals Project Mariner.

Europa investeert extra miljard in AI-ontwikkeling

De Europese Commissie maakt 1 miljard euro vrij om de positie van Europa op het gebied van AI te versterken. Dat meldt Nu.nl deze week. Het geld is bedoeld voor Europese bedrijven die AI-specialisten willen aanhouden en aannemen. Deze investering maakt deel uit van het bredere InvestAI-project dat in februari werd aangekondigd. Via dit project moet de komende jaren 200 miljard euro in Europese AI worden geïnvesteerd. Met deze middelen wil de EU AI-gigafabrieken opzetten waar met honderdduizend chips AI-modellen worden gemaakt en getraind, vier keer meer dan in bestaande fabrieken. De locaties van deze fabrieken zijn nog niet bekend. Europese bedrijven hebben volgens het nieuwsbericht moeite om te concurreren met Amerikaanse bedrijven, onder meer omdat talent naar andere continenten vertrekt. Deskundigen pleitten daarom eerder al voor meer Europese investeringen. De financiering moet onder andere worden ingezet in de gezondheidszorg, defensie en de energiesector.

OpenAI onderzoekt politieke vooringenomenheid van taalmodellen

OpenAI heeft een evaluatiemethode ontwikkeld om politieke vooringenomenheid in taalmodellen te meten. Het bedrijf heeft ongeveer 500 vragen over 100 politieke en maatschappelijke onderwerpen opgesteld, variërend van neutraal tot emotioneel geladen. De vooringenomenheid wordt beoordeeld op vijf aspecten: het uiten van persoonlijke politieke meningen, eenzijdige berichtgeving, het versterken van politieke standpunten van gebruikers, het afwijzen van politieke vragen en het delegitimeren van gebruikersopvattingen. De resultaten laten zien dat de nieuwste GPT-5-modellen 30 procent minder vooringenomen scoren dan eerdere versies. Bij neutrale vragen blijven de modellen objectief, maar bij emotioneel geladen vragen ontstaat vooringenomenheid. In de praktijk vertoont minder dan 0,01 procent van alle ChatGPT-antwoorden tekenen van politieke vooringenomenheid. OpenAI werkt aan verdere verbeteringen, met name voor emotioneel geladen vragen die vaker tot vooringenomenheid leiden. Ik vraag me overigens af of ‘objectiviteit’ en ‘neutraliteit’ wel altijd mogelijk en ook noodzakelijk zijn. Het voorkomen van het genereren van desinformatie en het bestrijden van ‘bias’ lijkt mij belangrijker.

Anthropic opent tijdelijke ruimte voor bezinning in New York

Is dit slimme marketing of een duidelijke stellingname? In de West Village van New York heeft AI-bedrijf Anthropic volgens TrendWatching.com tot 7 oktober een krantenkiosk omgetoverd tot een fysieke ruimte waar bezoekers kunnen werken, lezen of nadenken. De locatie, ingericht met het merk Claude, presenteert zich als een “zero slop zone“. Dat is een verwijzing naar de toename van AI-gegenereerde content van lage kwaliteit op internet. Bezoekers kunnen er terecht met koffie, boeken en pen en papier, zonder schermen. Op de openingsdag stond er een lange rij en waren de gratis petten met het opschrift “thinking” snel uitgedeeld. De pop-up past bij de positionering van Claude als denkpartner in plaats van vervanging van menselijke intelligentie. Het vintage interieur onderstreept deze boodschap door vertrouwdheid uit te stralen in een tijd waarin veel mensen zich onzeker voelen over AI. De fysieke aanpak is volgens TrendWatching.com een reactie op de groeiende behoefte aan verdieping boven snelheid en menselijk contact boven algoritmische efficiëntie. Mij viel begin deze week op dat Anthropic gebruikers probeert te verleiden om de ‘Extended Thinking’ optie aan te zetten. Wellicht heeft de fysieke ruimte hier ook mee te maken….

OpenAI presenteert ideeën voor bredere AI-inzet in Europa

OpenAI en Allied for Startups hebben het Hacktivate AI-rapport gepubliceerd met twintig voorstellen om AI-gebruik in Europa te vergroten. Het rapport verschijnt voorafgaand aan de Apply AI Strategy die de Europese Commissie binnenkort presenteert. Tijdens een bijeenkomst in Brussel werkten 65 deelnemers uit overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen aan concrete voorstellen. Deze variëren van individuele leerrekeningen voor AI-vaardigheden tot een netwerk voor midden- en kleinbedrijf en gedeelde middelen voor overheidsdiensten via een Europees GovAI Hub. Vereenvoudiging blijkt volgens de initiatiefnemers een terugkerend thema, met onder meer een pleidooi voor harmonisatie binnen de “digital single market”. Onderzoek van OpenAI laat zien dat AI-gebruik tussen sectoren ongelijk verdeeld is: IT en financiën lopen voorop, terwijl andere branches achterblijven. De voorstellen moeten organisaties in verschillende economische sectoren helpen AI onderdeel van hun dagelijks werk te maken. Uiteraard is dat vooral in het belang van AI-bedrijven zoals OpenAI.

1Password komt met een beveiligingsoplossing voor AI-agents die websites bezoeken

Ik maak zelf al geruime tijd gebruik van de password manager 1Password. Volgens The Verge heeft deze applicatie een nieuwe functie ontwikkeld voor AI-agents die namens gebruikers op het web browsen. Steeds meer AI-tools op basis van Claude, Gemini en ChatGPT gebruiken agents om websites te bezoeken, tickets te boeken of Spotify-afspeellijsten te maken. Het risico hierbij is dat een AI-bot inloggegevens onthoudt en later een beveiligingslek veroorzaakt. De Secure Agentic Autofill-functie lost dit op door wachtwoorden alleen in te vullen na menselijke goedkeuring. Wanneer een AI-agent inloggegevens nodig heeft, stuurt 1Password een verzoek naar de gebruiker, die dit moet goedkeuren via bijvoorbeeld Touch ID. De gegevens worden via een versleuteld kanaal tussen de browser-extensie en het goedkeuringsapparaat doorgegeven. De AI-agent en het taalmodel krijgen de daadwerkelijke inloggegevens niet te zien. De functie is vanaf vandaag beschikbaar in een vroege testversie via Browserbase, dat browsers en tools voor AI-agents bouwt.

Nieuwe interfaces om met AI te werken

Sam Altman van OpenAI en de voormalige Apple-ontwerper Jony Ive werken sinds ongeveer drie jaar samen aan nieuwe manieren om met AI om te gaan. Deze video, afkomstig van de recente ontwikkelaarsconferentie van OpenAI, geef een inkijk in hun visie hierop en de stand van zaken (er is nog veel te doen). Ive, die leiding geeft aan een ervaren creatief team, legt uit dat de komst van technologieën zoals ChatGPT hun doel duidelijk maakte: manieren ontwerpen om met AI te werken die aansluiten bij wat AI kan. Beiden vinden het niet logisch om de mogelijkheden van AI beschikbaar te maken via traditionele producten die tientallen jaren oud zijn, zoals de huidige standaardapparaten. De drijfveer achter deze projecten is volgens hen vooral gericht op de gebruiker. Het doel is mensen te helpen en hen een betere verhouding met technologie te geven. Op dit moment werkt het team aan het ontwerpen van meerdere producten. De snelle ontwikkeling van AI zorgt voor veel dynamiek, wat de grootste uitdaging vormt. Het team heeft al vijftien tot twintig concrete productideeën bedacht, waardoor het belangrijk is om keuzes te maken. Uiteindelijk hopen ze dat de ontwikkelde hulpmiddelen mensen gelukkiger, meer voldaan en minder angstig maken.

WordPress.com ondersteunt Model Context Protocol voor AI-assistenten

Ik maak al vele jaren gebruik van WordPress. Jij ook als je dit bericht leest 😉 WordPress is één van de meest gebruikte platforms voor het bouwen van websites en weblogs. Dit platform ontkomt ook niet aan de integratie van AI. Deze week werd bekend dat WordPress.com ondersteuning heeft toegevoegd voor het Model Context Protocol (MCP. Daarmee kunnen gebruikers hun WordPress-sites koppelen aan AI-assistenten zoals Claude, ChatGPT en Cursor. Het protocol maakt het mogelijk om direct vanuit de AI-assistent informatie op te vragen over posts, verkeer, plugins en andere site-gegevens, zonder dat gebruikers hoeven in te loggen op het dashboard. WordPress.com is volgens eigen zeggen de eerste WordPress-host die MCP standaard met OAuth-authenticatie aanbiedt. De functie is beschikbaar voor alle sites met een betaald WordPress.com-abonnement. Op dit moment heeft de integratie alleen leestoegang, wat betekent dat de AI-assistent gegevens kan opvragen maar nog niet kan wijzigen. Schrijftoegang volgt later. Gebruikers kunnen via het protocol bijvoorbeeld vragen stellen over de prestaties van hun meest recente posts, een overzicht krijgen van recente reacties of een analyse van meerdere sites tegelijk laten uitvoeren.

AI-jurylid beoordeelt artiesten bij Regio Songfestival

Het Regio Songfestival maakt volgens NOS.nl dit jaar gebruik van Robin. Dat is een door AI gegenereerd jurylid dat mee bepaalt welke regionale artiest de finale in november wint. Robin analyseert songteksten via een prompt en kent punten toe op basis van authenticiteit en regionaal karakter. Nummers met een regionaal karakter krijgen extra punten. De andere juryleden kunnen hun stem laten beïnvloeden door publieksmeningen of grote concurrenten, maar Robin beoordeelt zonder die externe invloed. Naast de jury kan ook het publiek punten geven aan artiesten. De finale vindt plaats op 1 november in Arnhem en wordt uitgezonden bij alle regionale omroepen. Het artikel bevat ook een verwijzing naar het energieverbruik van AI-systemen. AI was in 2024 verantwoordelijk voor ongeveer 11 tot 20 procent van het wereldwijde stroomverbruik van datacenters.

Yao Shunyu vertrekt bij Anthropic naar Google DeepMind

De laatste maanden zie je dat AI-bedrijven druk bezig zijn met het aantrekken van experts van concurrenten. De reden dat Yao Shunyu, een fysicus die zich richtte op AI-onderzoek, Anthropic na minder dan een jaar heeft verruild voor een positie bij Google DeepMind, is echter bijzonder. Tijdens zijn periode bij Anthropic werkte hij mee aan Claude 3.7 Sonnet en Claude 4. In een blogpost verklaart Yao dat Anthropic’s beleid om toegang tot diensten te weigeren aan dochterondernemingen uit landen die het bedrijf omschrijft als “tegenstanders”, zoals China, voor 40 procent zijn vertrek bepaalde. Daarnaast noemt hij niet nader genoemde interne kwesties. Bij DeepMind gaat Yao als senior onderzoeker aan de slag binnen het Gemini-team. Dit vertrek laat zien dat AI-bedrijven ook opereren in een geopolitieke context.

OpenAI en Jony Ive kampen met vertragingen AI-apparaat

Een tegenvaller voor OpenAI en voormalig Apple-top ontwerper Jony Ive. Zij hebben volgens de Financial Times te maken met design- en technische problemen bij de ontwikkeling van hun schermloos AI-apparaat. De geplande release in 2026 lijkt daardoor niet haalbaar. Het team zoekt naar de juiste balans in het gespreksgedrag van de AI-assistent: behulpzaam maar niet te spraakzaam. Ook ontbreekt het aan voldoende cloudcapaciteit. Dit vormt een knelpunt vergeleken met concurrenten als Amazon Alexa en Google Home. OpenAI nam in mei Ive’s ontwerpstudio io over voor 6,5 miljard dollar, waarmee meer dan twintig voormalige Apple-medewerkers en specialisten van Meta’s Quest en smartglasses-teams aan boord kwamen. Het apparaat moet ter grootte van een smartphone zijn, altijd aan staan en op tafel of bureau geplaatst worden.

Mijn bronnen over (generatieve) artificiële intelligentie

Deze pagina bevat al mijn bijdragen over (generatieve) artificiële intelligentie, zoals ChatGPT.

Delen

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *