Mijn vooruitblik op editie 2025 van de Online Educa in Berlijn (plus tips) #oeb25

De Online Educa in Berlijn is een vertrouwd ijkpunt in mijn agenda. Volgende week woensdag vertrek ik dan ook weer naar de hoofdstad van Duitsland voor de 31ste editie van de meest internationale conferentie waar onderwijs, bedrijfsleven, non-profit en overheid samen de toekomst van digitale technologie en leren verkennen. Wat verwacht ik van deze editie (mijn 21ste deelname)? Ik sluit de bijdrage af met tips om meer uit jouw deelname te halen.

Het is traditie dat ik aan de vooravond van de Online Educa vooruitblik op dit evenement. Om na afloop te reflecteren op mijn verwachtingen.

Menselijkheid in het intelligente tijdperk

Het overkoepelende thema van OEB25 luidt ‘Humanity in the Intelligent Age – Empathy, Responsibility, and the Duty of Care.’ Volgens de organisatoren leven we in een tijdperk waarin AI, automatisering en digitale transformatie ons denken en handelen ingrijpend beïnvloeden. Tijdens de conferentie komt aan bod hoe we menselijk blijven als technologie onze activiteiten mede bepaalt: menselijke intelligentie is creatief, emotioneel en relationeel. Dat vraagt om kritisch denken, empathie, privacy en ethisch leiderschap. De bedoeling is dat we bij leren technologie zo inzetten dat menselijke relaties worden versterkt en niet onder druk komen. Ik verwacht dat dit onderwerp tijdens diverse sessies, en vooral tijdens de keynote-sessies, aan bod zal komen. Vooral ook omdat we, bijvoorbeeld als het gaat om (generatieve) AI, weten dat het gebruik van deze technologieën kan leiden tot het ondermijnen van cognitie en daarmee tot minder goed leren. Ik verwacht de nodige aandacht voor de complexe interactie tussen mens en technologie, voor wat dit betekent voor bekwaamheden van mensen en voor onderliggende waarden van de betreffende technologieën.

Het gaat om meer dan digitale technologie en didactiek

Er zullen diverse sessies gaan over hoe je digitale technologie -met ‘AI’ als dominante groep technologieën- kunt gebruiken voor leren, opleiden en onderwijs. De OEB gaat echter om méér dan digitale technologie en didactiek. Hoe kunnen we professionals leren om op een doordachte en kritische manier te interacteren met deze technologieën, wat is de impact op leer- en doceerprocessen, hoe kunnen we de adoptie ervan leiden en begeleiden, wat zijn gevolgen voor werkprocessen (en daarmee ook voor leren), is effectief leren niet vooral een traag proces, hoe gaan we om met ethische kwesties? Ik verwacht dat verschillende sessies over dergelijke vraagstukken gaan. Dat blijkt ook uit een brede diversiteit aan subthema’s zoals bekwaamheden voor de digitale en groene transitie, workforce learning en organisational transformation of de evolutie van leren als gevolg van AI, data en immersieve technologieën. Ik verzorg zelf op vrijdag 5 december een ‘learning café’ over de adoptie van nieuwe leertechnologieën (en wat kunnen we leren van eerdere ervaringen).

Van kritische reflectie tot concrete toepassing

Traditiegetrouw zullen de bijdragen weer een combinatie zijn van vergezichten die de bestaande praktijken van onderwijs en L&D bekritiseren, en die gericht zijn op ‘we moeten andere dingen doen’, tot praktische sessies die zich vooral focussen op het verbeteren van die bestaande praktijken (‘we moeten de dingen anders doen’). Ik verwacht tijdens inhoudelijke bijdragen de nodige kritische reflectie op ontwikkelingen zoals de adoptie van AI-technologie, terwijl ik op de omvangrijke beurs vooral enthousiasme over deze ontwikkelingen verwacht tegen te komen. Opvallend: EdTech-bedrijven maken het mogelijk dat op het podium ook kritisch wordt gereflecteerd op deze EdTech.

Diverse formats

In de loop van de jaren heeft de OEB zich ontwikkeld van een traditionele conferentie waar vooral informatie verzonden werd, naar een bruisend evenement met veel ontmoeting, interactie en dialoog. Naast keynotes en het debat in lager huis-stijl bieden de organisatoren hands‑on workshops, learning cafés, How‑To‑sessies en boardroomdialogen. Je kunt echter nog steeds ook uit panel-presentaties kiezen. Op de woensdag zijn er workshops die een dag of halve dag duren. Het debat gaat dit jaar over de volgende stelling: Dit Huis is van mening dat het tegemoetkomen aan een kortere aandachtsspanne leidt tot een verlaging van het onderwijsniveau. Ik verwacht dat aangegeven zal worden dat het niet bewezen is dat onze aandachtsspanne korter is geworden, maar dat we wel sneller afgeleid worden. Dit zal ten koste gaan van het leren, al zal vermoedelijk ook betoogd worden dat we moeten investeren in leren, opleiden en onderwijs die zorgen voor meer betrokkenheid en verbondenheid. Het debat is m.i. één van de hoogtepunten van de OEB, ondanks dat dit debat aan het eind van een lange dag plaatsvindt. Een ander boeiend onderdeel: Join The Innovative Learning Arena: Let’s Battle It Out! Inge de Waard nodigt je op woensdagmiddag om 5.45 uur uit om in drie minuten te pitchen over jouw meest interessante leerervaring, project, enzovoorts. Je mag ook luisteren naar de pitches van anderen.

Op de beurs

De uitgebreide expositie vormt een belangrijk onderdeel van de OEB. Je maakt kennis met partijen en technologische oplossingen uit tal van landen. AI-toepassingen, VR, interactieve video, LMS-en, enzovoorts. Ik vind het altijd interessant om te kijken of ik bepaalde producten nog niet ken, of bepaalde oplossingen ook een probleem aanpakken, welke aanbieders nieuw zijn of juist -in vergelijking met verleden jaar- ontbreken. Ik verwacht toepassingen te zien die AI-technologie hebben verweven in hun producten. Plan tijd in om deze beurs te bezoeken, bijvoorbeeld door een sessieronde over te slaan.

Geen Oranje Boven

Het totaal aantal deelnemers aan deze editie van de OEB zal waarschijnlijk weer rond de 2000 liggen. Het is altijd ‘een ding’ welk land de grootste delegatie afvaardigt. Vaak is dat Nederland. Maar ik verwacht dat bezuinigingen -en wellicht Sinterklaas- er dit jaar voor zorgen dat we rond plek vier terecht komen. Het Npuls-programma voorkomt mogelijk dat ‘we’ verder wegzakken. De grootste delegatie? Ik houd het op Denemarken.

Tips

Tot slot geef tips op basis van mijn vele bezoeken aan de OEB die je helpen meer te halen uit deze conferentie.

• Formuleer vooraf vragen waarop je een antwoord wilt krijgen. Wil je rond een bepaald thema sessies volgen? De officiële congresthema’s zijn breed geformuleerd thema’s. Je kunt ook tracks volgen. Zoek in de agenda op thema maar ook op format.
• Selecteer sessies op spreker. Check op de website bij Conference > Speaker wie er allemaal spreekt (of voorzit). Als je online publicaties op dit terrein volgt, dan komen bepaalde namen je vast bekend voor (zoals Donald Clark, Donald Taylor, Gilly Salmon of Jane Bozarth). De kwaliteit van de sessie wordt voor een groot deel daar door bepaald. Verder heb je verschillende typen sprekers. Je hebt meer academische sprekers, praktijkmensen uit het onderwijs en bedrijfsleven en adviseurs/consultants. Deze laatste groep houdt overigens niet persé een commercieel verhaal.
• Selecteer sessies op organisatie. Er zijn bekende onderwijsinstellingen bij, onderzoeksinstituten en grote bedrijven. Pas op voor commerciële sessies (van leveranciers). Ik heb daar positieve maar ook negatieve ervaringen mee (reclame).
• Download de MyOEB 2025-app. Deze is erg handig voor het maken van een planning. Wacht niet tot in de trein met het maken van een planning. Een aantal sessies zit op dit moment al vol. Let op: leveranciers gebruiken deze app om afspraken met je te maken.
• Het mooie van de OEB is dat er sprekers zijn uit verschillende onderwijssectoren, uit het bedrijfsleven, overheid, defensie, zorg en non-profit. Je hebt dus alle gelegenheid om ook eens over de schutting van je eigen sector te kijken. Maak daar ook gebruik van. Vraag je wel steeds af welke lessen jij kunt leren van de ervaringen uit andere sectoren. Let ook eens op de drijfveren van andere organisaties om met digitale technologie en leren aan de slag te gaan.
• Een ander pluspunt van de OEB is dat sprekers en deelnemers uit zeer veel verschillende landen afkomstig zijn. Je kunt dus ook eens ervaren hoe ontwikkelingslanden aan de slag zijn met technology enhanced learning. Dat zet je best wel met beide benen op de grond. Tegelijkertijd lopen zij vaak tegen heel andere zaken aan dan wij (zoals connectiviteit).
• Ik leer het meeste van ervaringen uit Nederlandstalige, Scandinavische en Angelsaksische landen (Australië inclusief). Soms ook van sprekers uit landen als Zwitserland, Oostenrijk, en Zuid-Afrika.
• Maak van je deelname een leersafari. Een leersafari is een innovatieve manier van leren die ook tijdens congressen en conferenties kan worden toegepast. Bij een leersafari voeren deelnemers verschillende leeractiviteiten uit terwijl zij participeren in een ‘event’. Organiseer bijvoorbeeld met collega’s een leersafari. Of kijk in je netwerk wie in Berlijn aanwezig is, en wie belangstelling heeft om samen met je op leersafari te gaan. Gebruik ontbijt, lunch en borrel om ervaringen te delen. Verwerk de sessies actief. Maak aantekeningen, maak mindmaps, deel via Mastodon of andere sociale media de belangrijkste geleerde lessen (hashtag #OEB25) en gemaakte opmerkingen, blog, maak dagelijks een korte vlog met geleerde lessen, maak met collega’s een podcast. Heeft je organisatie bijvoorbeeld een ICTO-blog? Kijk dan of je die kunt gebruiken om ervaringen te delen. Door zelf zaken actief te verwerken, leer je absoluut het meest. Deel wat je hebt geleerd, niet waar je naar toe gaat.
• Maak je eigen bingokaart. Ik heb een weer bingokaart gemaakt met termen waarvan ik verwacht dat ik ze tijdens de Online Educa zal horen. Het gaat daarbij om allerlei begrippen, ook om hypes. Gebruik deze bingokaart als je sessies bezoekt. Je kunt deze kaart als pdf-bestand downloaden of online gebruiken. As je een term hoort, kruis je deze op de kaart aan. Welke termen worden het meest genoemd? Wat betekenen ze? Zijn de begrippen ook relevant voor jouw organisatie? Krijg je er op korte termijn mee te maken (komend jaar), op langere termijn of zijn het hypes/mythes? En waarom denk je dat? Welke reisgenoten hebben het eerste de kaart vol?
• Houd er rekening mee dat de internetverbinding, vooral de eerste dag, niet altijd even stabiel en betrouwbaar is. De ongeveer 2000 deelnemers zullen vaak met meerdere devices proberen online te gaan. Nederlanders kunnen gelukkig hun eigen databundel zonder extra kosten in Duitsland gebruiken.
• Volg op op social media de hashtag #OEB25.
• Durf gerust eens een sessieronde over te slaan. Niet om boodschappen te doen bij het nabijgelegen KaDeWe, maar om informeel kennis uit te wisselen of -zoals gezegd- om de beurs te bezoeken.
• De sessieruimtes zijn vrij krap. Je zit dicht bij elkaar. Als je dus tijdens een sessie weg wilt lopen, dan ‘stoor’ je best veel deelnemers. Ga daarom aan de rand van de zaal zitten. Doe dat vooral als je van tevoren al het idee hebt, dat je de sessie vroeg zult verlaten.
• Het kan behoorlijk warm zijn in sessieruimtes, terwijl het buiten op straat behoorlijk koud kan zijn (een graad of 5). De afstanden tussen ruimtes kunnen ver zijn. Houd daar rekening mee bij de keuze van je kleding. Goede wandelschoenen zijn een ‘must’.
• Er zijn veel parallelsessies. Maar ook heel veel deelnemers. Als je persé naar een bepaalde sessie wilt gaan, wees er dan vroeg bij. Vooral op dag 1 zal het druk zijn. Via de app kun je al aangeven dat je naar een sessie wilt gaan.
• Als je niet naar een pre-conference gaat, dan duurt de Online Educa Berlijn maar twee dagen. Benut die twee dagen optimaal. Sla dus geen ochtendsessie over omdat je de avond ervoor te laat in de Irish Pub bent blijven hangen…..
• Heb je nog geen hotel? Ik zit zelf in Pestana. Dat ligt op loopafstand van het Intercontinental. Andere opties, waar ik ooit ben geweest: in Silterhof ben ik de eerste jaren geweest (Kurfürstenstrasse). Dat was toen (bijna 20 jaar geleden) gedateerd. Verder is Crown Plaza ook prima (Nürnbergerstrasse). In 2024 ben ik privé bij Max Brown Ku’damm geweest, en in 2025 in Hotel Henri in de Meineckestrasse. Ze liggen op ongeveer een half uurtje lopen van het Intercontinental. 2525 ligt naast Intercontinental. Moet prachtig zijn (en prijzig), maar zit waarschijnlijk vol.
• Uit eten? Reserveer vooraf. Ik heb al twee eetafspraken met groepjes. Populaire restaurants zitten snel vol. Enkele tips: Neni (tegenover de Gedächtniskirche; prijzig geworden, zit waarschijnlijk al vol), restaurant Loggia (bij de Wittenbergerplatz waar meer restaurants liggen, San Marino (Savignyplatz; ook hier liggen meerdere eetgelegenheden; denk ook aan de 12 Apostel).
• Blijf je wat langer in Berlijn, dan donderdag en vrijdag? Berlijn is één van mijn favoriete steden. Check mijn Tips voor een verblijf in Berlijn.