Microlearning voor docentprofessionalisering

Steeds meer onderwijsinstellingen ontdekken dat microlearning helpt om docenten gericht en zonder extra werkdruk te ondersteunen in hun professionele ontwikkeling. Dat stelt althans Courtney Tate in The Power of Microlearning in Professional Learning Communities. Korte, datagedreven leermomenten sluiten volgens haar aan bij de dagelijkse praktijk en bieden een structuur waarin ontwikkeling werkelijk onderdeel wordt van het schooljaar.

Tate presenteert microlearning als een praktische manier om docenten gedurende het schooljaar gericht te ondersteunen, zonder extra druk op hun toch al volle agenda. De auteur stelt dat de huidige periode tussen zomervakantie en kerstvakantie, waarin routines zijn ingesleten en de werkdruk toeneemt, juist geschikt is om professionele ontwikkeling kleiner en gerichter te organiseren. Microlearning wordt omschreven als een aanpak waarbij korte, doelgerichte leersessies worden ingezet om lerenden stap voor stap nieuwe kennis en vaardigheden eigen te maken. Deze sessies zijn logisch opgebouwd, sluiten aan bij bestaande kennis en verminderen de belasting op het werkgeheugen. Door de inzet van interactieve technologie kunnen docenten bovendien op een toegankelijke manier worden betrokken. Vokgens haar definitie is microlearning niet altijd ’technology enhanced’ (in andere definities, voor zover ik ze ken, wel).

Tate koppelt microlearning aan inzichten uit de cognitieve belastingstheorie en aan onderzoek naar effectieve professionalisering. Korte, opeenvolgende leermomenten zouden de kans vergroten dat nieuwe inzichten beklijven en toegepast worden in de onderwijspraktijk. De auteur verwijst naar onderzoek van Darling-Hammond, dat laat zien dat professionalisering verspreid over langere tijd effectiever is dan eenmalige bijeenkomsten. Microlearning sluit daar volgens de auteur op aan door een doorlopende structuur te bieden waarin leren steeds terugkomt. Een recente systematische review (Heliyon, 2025) wordt aangehaald als onderbouwing dat microlearning de betrokkenheid en leerresultaten kan verbeteren.

Een belangrijk deel van het artikel gaat in op de vraag hoe schoolleiders microlearning in bestaande structuren kunnen integreren, zoals professionele leergemeenschappen en teamvergaderingen. Kern daarbij is het gebruik van data om keuzes te maken: observaties, toetsresultaten, werk van lerenden en feedback uit coaching worden genoemd als bronnen voor het bepalen van relevante thema’s. Door deze gegevens te gebruiken ontstaat volgens de auteur een vorm van professionalisering die inspeelt op actuele behoeften. Dat maakt het mogelijk om microlearning aan te passen aan vakgroepen, jaargroepen of individuele docenten.

Tate verbindt microlearning ook aan uitgangspunten uit de volwasseneneducatie, zoals relevantie, keuzevrijheid en autonomie. Korte, doelgerichte sessies zouden goed passen bij de manier waarop volwassenen leren, omdat ze direct bruikbaar zijn in de eigen onderwijspraktijk. De auteur noemt verschillende vormen, zoals kleinschalige groepsrotaties of digitale leerruimtes waarin docenten zelfstandig kunnen deelnemen.

Daarnaast benadrukt het artikel de rol van coaching. Microlearning kan volgens de auteur worden versterkt door coaching cyclisch in te zetten: na een korte leersessie volgt begeleiding, oefening en terugkoppeling. Docenten krijgen zo ruimte om nieuwe werkwijzen uit te proberen en gerichte feedback te ontvangen. Reflectie wordt hierin een essentieel onderdeel. Door docenten te vragen terug te blikken op hun ontwikkeling en de bruikbaarheid van de microlearningsessies kunnen schoolleiders zowel de inhoud van het aanbod verbeteren als een cultuur van voortdurende professionele groei stimuleren.

De auteur sluit af met een oproep aan schoolleiders om bewuster gebruik te maken van bestaande overlegmomenten en deze te benutten voor compacte, betekenisvolle leeractiviteiten. Microlearning zou helpen om motivatie vast te houden en vermoeidheid rondom professionalisering te voorkomen. Wanneer deze aanpak expliciet wordt verbonden aan gedeelde schooldoelen, kan zij volgens de auteur bijdragen aan de ontwikkeling van docenten en de kwaliteit van het onderwijs.

Mijn opmerkingen

Courtney Tate is wat mij betreft wat te optimistisch over de relatie tussen microlearning en werkdruk. Ook microlearning, en het verwerken ervan, kost tijd. Wel kan het gebruiken van regulier overleg voor leren ervoor zorgen dat leren en ontwikkelen niet als een extra investering wordt ervaren. Verder is het van de kwaliteit van microlearning afhankelijk of deze manier van leren inderdaad aansluit bij wat we weten over cognitieve belasting, leren van volwassenen en effectieve professionalisering. Daar komt bij dat het de vraag is of alle leervragen van docenten beantwoord kunnen worden met behulp van microlearning. Microlearning heeft zeker potentie, maar de relevantie en effectiviteit ervan hangen van diverse zaken af. Positief aan Tate’s bijdrage is wel de nadruk op professionalisering als een proces in plaats van gebeurtenis, de verbinding met daadwerkelijke leervragen en het belang van de combinatie van microlearning met coaching. begeleiding en ondersteuning zorgen er juist voor dat de inhoud van instructies (al dan niet via microlearning) beklijven.