AI is alomtegenwoordig en heeft direct impact op het onderwijs. Zonder doordachte strategie leidt het gebruik tot een didactisch drama. Afgelopen vrijdag heb ik tijdens OnderwijsInzicht Focus een keynote verzorgd over het belang van een AI-strategie. Naar aanleiding hiervan ben ik door Kennisnet geïnterviewd over dit onderwerp.
Ik ben al decennia actief op het snijvlak van leren en digitale technologie en stel in het interview dat AI een ‘arrival technology‘ is. Deze technologieën zijn plotseling overal beschikbaar voor gebruikers en vraagt om een doordachte aanpak in het onderwijs. In tegenstelling tot eerdere technologieën zoals de digitale leeromgeving, die geleidelijk werden ingevoerd, heeft AI direct impact op alle facetten van onderwijs: leerinhoud, didactiek, begeleiding en ondersteunende processen.
Het gebruik van AI als antwoordknop, waarbij lerenden direct een panklaar antwoord krijgen, is volgens mij didactisch riskant. De taak is weliswaar afgerond, maar de lerende heeft niets geleerd. AI verbieden is geen oplossing, omdat lerenden de technologie thuis toch kunnen gebruiken. Dit kan zelfs leiden tot kansenongelijkheid tussen lerenden die toegang hebben tot betaalde pro-versies en degenen die afhankelijk zijn van gratis varianten.
Ik pleit in het interview voor een heldere rolverdeling: de docent blijft pedagoog, ontwerper van leerinhoud en beoordelaar van werk. AI kan fungeren als sparringpartner, maar zonder duidelijke afspraken ontstaat een ‘didactisch drama’. Ik adviseer scholen een AI-strategie te ontwikkelen, bijvoorbeeld de ‘AI-empowered’ variant waarbij docenten de regie behouden maar AI integraal inzetten. Een voorbeeld hiervan is een opdracht waarbij lerenden een zakelijke brief met AI schrijven en hun keuze voor prompts moeten onderbouwen.
Een AI Advisory Board kan scholen helpen bij de ontwikkeling van beleid. Dit orgaan moet zich buigen over pedagogisch-didactische dilemma’s en moet zowel docenten als lerenden vertegenwoordigen. Schoolleiders dragen de verantwoordelijkheid om geleverde input om te zetten in concrete acties.
Ik benadruk in de bijdrage ook dat weerstand tegen AI vaak een uiting is van betrokkenheid. Een gesprek over de beroepsidentiteit van de docent in tijden van AI is nodig. Op lange termijn verwacht ik dat AI meer persoonlijke feedback kan geven, maar menselijke nabijheid blijft onmisbaar. Mijn advies aan scholen: kies positie, formuleer een strategie en begeleid het gebruik zodat AI daadwerkelijk aanzet tot leren.
Mijn bronnen over (generatieve) artificiële intelligentie
Deze pagina bevat al mijn bijdragen over (generatieve) artificiële intelligentie, zoals ChatGPT.
Geef een reactie